Nghệ thuật phê bình cho “khéo”

Điều quan trọng ở việc có thể đưa ra lời phê bình, chính là làm sao cho nó mang đến một ý nghĩa “xây dựng”. Nhưng ngặt nỗi ngay chính câu nói vừa rồi cũng mang hàm ý lý thuyết hơn là thực tế. Không có lời phê bình nào lại không có những “cố ý” hay “vô ý” xúc phạm người nghe. Mặc dầu ý tốt của bạn có rõ rành rành thì 9/10 người nghe vẫn cảm thấy một chút khó chịu, một chút tổn thương vì vốn dĩ trong chúng ta không ai thích bị “Phê bình”.

Thế nên ta thấy được những nguyên tắc trong giao tiếp là vô cùng cần thiết. Cách phê bình cũng cho thấy nhân cách bên trong chúng ta và bài viết này sẽ giúp bạn “đưa ra một lời phê bình” mà mang đúng ý nghĩa của việc phê bình: “Ý nghĩa góp ý – xây dựng”.

1. Nhìn nhận thành quả của người đối diện

Nghệ thuật phê bình cho "khéo"
Hãy biết KHEN trước khi biết “phê bình”
Nghệ thuật phê bình trong giao tiếp là hãy biết KHEN trước khi biết “phê bình”. Hãy lục lọi trong kí ức của bạn những điểm tốt mà người đó đạt được trước khi “buông” lời phê của chính mình. Hãy suy nghĩ thật kĩ vì sao người đối diện lại có sai lầm đó. Liệu điều đó là hiển nhiên anh ta không thấy được. Hay chỉ là một sơ suất nhỏ mà anh ta mắc phải?

Nếu anh ta chưa thấy được khuyết điểm của mình. Hãy mở lời khen trước, điều này thể hiện sự khéo léo trong ứng xử của bạn. Khen cho những hành động từ quá khứ cho đến thành quả hiện tại và kèm theo những lời khen đó bằng: “Tuy nhiên, theo tôi thì anh vẫn sẽ có thể tốt hơn vì …lý do này … và lý do kia..”.

Điều quan trọng ở đây: HÃY ĐẶT CẢM XÚC CỦA NGƯỜI BỊ PHÊ BÌNH VÀO CHÍNH BẠN. Lúc đó bạn sẽ có những lời nói hợp lý.

2. Suy nghĩ lợi ích chung

Chúng ta nên làm gì khi ai đó phê bình chúng ta? Với điều kiện đó không phải là những lời phê bình vặt vãnh, vòng quanh, không liên quan hay mang tính thù hằn cá nhân thì chúng ta đều nên ghi nhận nó một cách sâu sắc. Chỉ khi bạn cân nhắc kĩ càng một nhận xét của người khác về bản thân mình thì bạn mới có thể trở nên hoàn thiện hơn.

Đương nhiên, làm được điều đó không phải là chuyện dễ bởi chúng ra cần có cả sự tự tin lẫn đức khiêm tốn để thừa nhận chúng ta đã lầm lỗi. Cũng dễ hiểu nếu như phản ứng đầu tiên của chúng ta là không chấp nhận lời phê bình đó. Tuy nhiên, sau đó, hãy lắng lại một chút để nghĩ về những yếu tố tích cực trong lời phê bình đó. Mỗi người đều có những phần nhân cách hay kiến thức có thể cải thiện để trở nên tốt hơn. Chúng ta không thể duy trì những thành tựu trong hiện tại hay thậm chí tốt hơn hiện tại nếu chúng ta không thường xuyên nhìn nhận lại bản thân. Và điều đó cũng có nghĩa là xem xét những lời góp ý phê bình một cách nghiêm túc!

3. Quy tắc fair-play

Phê bình khéo léo là một nghệ thuật
Mở đầu bằng cách tìm ra những điểm bạn yêu thích hay đánh giá cao ở người mà bạn chuẩn bị phê bình
Chính là những quy tắc bạn có thể sử dụng để đưa ra những góp ý mang tính chất xây dựng cho người khác:

1. Kỹ năng phê bình cơ bản là hãy mở đầu bằng cách tìm ra những điểm bạn yêu thích hay đánh giá cao ở người mà bạn chuẩn bị phê bình. Hãy cho họ biết bạn đánh giá cao điều đó ở họ trước. Việc làm này không chỉ thể hiện bạn là người chân thành mà nó còn giúp người nhận sự phê bình cảm thấy tích cực hơn về những thiếu sót họ được góp ý.

2. Tập trung vào những điều người đó nói hoặc làm chứ không phải phê bình chung chung nhân cách của họ. Chỉ khi bạn đưa ra những lời góp ý có lý thì người được góp ý mới có khả năng tiếp thu chúng.

3. Kết luận lời phê bình bằng cách nhấn mạnh rằng bạn rất tin tưởng họ, đây là một cách giao tiếp ứng xử thông minh. Đây vừa là một kết luận mang tính tôn trọng, lại vừa là cách tốt nhất để đảm bảo rằng họ sẽ thật sự để tâm tới lời nhận xét của bạn.

Và khi ai đó phê bình bạn

1. Hãy kiềm chế ý muốn tảng lờ lời phê bình đó. Hãy nghĩ rằng điều họ vừa góp ý với bạn giúp bạn hiểu biết sâu hơn về vấn đề được nói tới.

2. Thừa nhận rằng có thể bạn đã mắc sai lầm. Có thể bạn đã không chú ý tới một vài yếu tố quan trọng khi thực hiện công việc đó. Cũng có thể bạn đã không chú ý tới tác dụng phụ của những việc bạn làm.

3. Hãy nhớ rằng những lời phê phán mang tính cá nhân cũng sẽ khiến người đưa ra lời phê phán cảm thấy khó chịu. Đừng tự hạ mình bằng cách công kích lại và phê phán con người họ. Đơn giản là hãy cho qua.
Mục tiêu trong cuộc sống của bạn có thể là tìm cách khai thác tối đa tiềm năng của bản thân và của những người xung quanh chúng ta, hoặc có thể là ngày càng tự tôn cá nhân và tìm cách trấn áp người khác. Nếu mục tiêu của bạn thuộc về vế đầu tiên, chắc chắn bạn sẽ làm tốt điều đó bằng việc góp ý một cách tôn trọng và tiếp thu phê bình một cách khôn ngoan.

Theo: thoibaokinhdoanh.vn.

Kyna chỉnh sửa và biên soạn.

BÌNH LUẬN
Nghệ thuật phê bình cho “khéo”
5 (100%) 1 vote